برای من سوال مفیدی است چون این فرصت را به من می دهد که فکر کنم و اگر در آینده اتفاق مشابهی افتاد، از تجربه دیگران و حاصل فکر خودم در یک فضای منطقی و دور از هیجان، استفاده کنم و در میانه آن اتفاق ممکن الوقوع تصمیم بهتری بگیرم.

اما اگر همه بخواهند به فکر تصمیم های منطقی باشند، آیا ۱۳ آبان دیگری اتفاق می افتد؟ این سوال هم ذهن من را درگیر می کند.

به راستی در میانه چنین اتفاقات تاریخ سازی، چه تصمیمی باید گرفت؟

البته کسانی که دیگران را می بینند و ضبط و ثبت می کنند، آدم های بدی نیستند و هدف های خوبی هم دارند. بالاخره در این دوره از حیات کشورها، اگر کشوری اتباع خودش و اتباع بیگانه ساکن در کشورش را تحت نظر نداشته باشد، به سرعت با توطئه های داخلی و خارجی از بین می رود یا آلت دست دیگران قرار می گیرد.

اما اگر چه این افراد آدم های خوبی هستند و هدف های خوبی هم دارند، ولی زندگی خصوصی ما نیز مهم است. برای همین یک سری توصیه کوچک آماده کرده ام تا برای حفظ بخش کوچکی از این حریم شخصی به کار آید. امید که این آدم های خوب را نرنجاند و آنها هم حق داشتن حریم کوچک شخصی ای را به ما بدهند!

۱٫ اصل اول این است که انسان همیشه تحت نظر است. این به این معنا است که هر جا که می روید و هر کاری که انجام می دهید توسط انسان یا ماشین ثبت می شود. بالتبع، تمام وسایل و تمامی افراد می توانند ابزارهایی برای ثبت و ضبط کارهای شما باشند. این اهمیت ندارد که الان کاره ای نیستید یا به کار نمی ایید. ممکن است در یک ارتباط با شخصی باشید که او هم برای تحت فشار گذاشتن شخص ثالث یا رابعی به کار آید. در واقع اگر یک سامانه امنیتی بتواند از شما استفاده کند تا در سلسه ارتباطی نفر دهمی را تحت تاثیر قرار دهد، شما یک هدف به حساب می آیید.

۲٫ اعتماد کامل به هیچ شخصی صحیح نیست. ممکن است فردی در گذشته دوست خوبی بوده است، به خصوص در سال های مدرسه یا دانشگاه، اما اکنون معلوم نیست برای چه کسی، چه کاری را انجام می دهد. حتی ممکن است دوست نزدیکی، لطفی در حق دوست نزدیک دیگری انجام دهد و مثلا وسیله کوچکی را به شما بدهد. قطعا او نمی داند که در این کیفی که به شما هدیه می دهد، یک وسیله کوچک شنود غیر فعال (که تنها با ارسال سیگنال شروع به ضبط می کند) جاسازی شده است.

۳٫ وسایل الکترونیک، دوستان بسیار خوب کسانی هستند که می خواهند از کارهای دیگران سر دربیاورند. این خیلی تفکر مثبتی است که فکر کنیم به خاطر داشتن یک فایروال خوب یا استفاده از لینوکس، امکان دسترسی به اطلاعات درون سیستم ما وجود ندارد. اطلاعات به محض ضبط شدن از مالکیت ما خارج می شوند و در دست اغیار قرار می گیرند. حال بسته به اهمیت این اطلاعات، ممکن است مالکان آن ها زیادتر شوند. تعویض مدام گوشی موبایل کار ستودنی است، به ویژه که امروزه شنودهای موبایل متکی بر گوشی هستند نه بر خط! در واقع دولت توان شنود خط ها را دارد که طبیعی است اما افراد دیگری هم علاقه به شنود دارند و امروزه کار گذاشت یک ورقه بسیار نازک زیر یا داخل باطری یک گوشی موبایل یا جای دیگری از آن، کار عادی است. وقتی گوشی تان را برای تعمیر می دهید، مطمئن باشید که ارزش گوشی بیشتر شده است چرا که وسایل شنود داخل آن ارزش بالایی دارند! به همین دلیل است که من همیشه گوشی ای میت جس جارم را برای تعمیر می دهم چون همیشه ارزش آن بالاتر می رود

۴٫ با دوستی هایی که بی دلیل آغاز می شوند، به سادگی برخورد نکنید. این دوستی ها می توانند دام هایی باشند که برای شما گذاشته شده اند، البته این دام ها همین الان طعمه خود را گاز نمی گیرند، بلکه ممکن است مدتی حتی طولانی از مصاحبت دوست عزیزتان لذت ببرید، اما به موقع دام بسته شود و شما در آن بیفتید. شاید وقتی که فیلم های کافی از ارتباط خصوصی شما با دوست عزیزتان به دست آمد! ممکن است مدت خفتن این دام، ۱۰ سال هم بکشد!

۵٫ تنها دوری از دام ها ضروری نیست، بلکه تبدیل نشدن به یک دام گذار نیز، ضرورت دارد. الکساندر سولژ نیتشین در کتاب مجمع الجزایر گولاگ از دوست و هم سنگری می نویسد که مثل اون عقاید مضر برای سیستم شوروی داشته است و نگرانی اصلی سولژنیتشین در لوبیانکا (محل بازجویی امنیتی دستگاه های اطلاعاتی داخلی شووری ) خوانده شدن دفترچه های یادداشتی بوده است که در آن خلاصه بحث هایش را با این دوست و همسنگر اورده است که با نادانی بازجویش در بخاری سوزانده می شود. سولژنیتشین پس از آزادی به دنبال این دوست قدیمی می گردد و متوجه می شود که او، خود به بازجو تبدیل شده است! در واقع دستگاه امنیتی یک نیروی مخالف را جذب کرده است و از او برای کنترل دیگران استفاده می کند! امروزه باید از این ورطه ها جست و جذب دستگاهی نشد که در آن حقوق و آزادی های فردی دیگران را زیرپا بگذاریم.

۶٫ اگر در خانه یا محل دستگاه شنود یا چیزی پیدا کردید که برای جمع آوری اطلاعات استفاده می شود، در از بین بردن آن نباید تردید کرد. اصل کلی این است که این دستگاه ها متعلق به سرویس های اطلاعاتی بیگانه هستند و سرویس های داخل کشور برای کارهای اطلاعاتی خود نیازی به دستگاه های پیچیده ندارند چرا که هر چیزی در ید قدرت سازمان های اطلاعاتی ایرانی است. پس به سرعت وسایل مذکور را از بین ببرید و سپس به یکی از دفاتر اطلاعات سپاه یا نیروی انتظامی یا وزارت اطلاعات یا بسیج اطلاع دهید. باید مطمئن باشیم که سرویس های اطلاعاتی و حفاظتی داخل کشور، حداقل از مشابه های خارجی اشان بهتر هستند و ما را بهتر تحویل می گیرند!

۷٫ اتاق امن دیوید فینچر که یادتان هست؟ برای خودتان یک اتاق امن اطلاعاتی تشکیل دهید تا بعضی کارهایتان ـ مثل رابطه های خصوصی!! ـ را در آن پی گیری کنید. مثلا اتاق خواب را چنین اتاقی قرار دهید و از قرار دادن دستگاه های الکترونیکی در آن پرهیز کنید. رایانه را در آن نبرید. موبایل را بیرون آن بگذارید. از ساعت های مکانیکی استفاده کنید. زنگ خطر الکترونیک مکان خوبی برای دوربین مخفی است، قطعا حسگر آن را از اتاق خواب باید بیرون ببرید. چوب رختی ای که لباس های کارتان را به آن آویزان می کنید، خارج از این اتاق قرار دهید.

۸٫ برای حمل و نقل از وسایل نقلیه عمومی استفاده کنید. سعی کنید راه های متفاوتی را برای رفتن به محل های روزمره انتخاب کنید. چندین محل مختلف برای غذا خوردن خارج از منزل انتخاب کنید و همیشه ترتیب خاصی را در سر زدن به آنها رعایت نکنید! جلسه های مهمتان را در استخر یا هنگام راه رفتن در جاهایی که افراد زیادی نزدیک شما نیستند برگزار کنید. کوه هم جای مناسبی است!

۹٫ وسایل مورد استفاده خودتان مثل کیف، موبایل، دوربین، لباس و… را دائما عوض کنید. مثلا دکمه های لباس یا کیف جای خوبی برای جاسازی است!

البته شاید توهم توطئه من شدید باشد و هیچ کس مراقب کسی نیست. اما با این فیلم هایی که تلویزیون از فعالیت سرویس های اطلاعاتی خارجی نشان می دهد و هشدارهایی که ماموران وزارت اطلاعات می دهند و اخبار روزنامه ها، باید مواظب بود.

اگر این کارها را نکنیم، قطعا وقتی با دوستان برنامه تجمعی علیه منافع انگلستان یا آمریکا را می ریزیم، قبل از برگزاری تجمع، خود آنها با خبر می شوند! اما باید به خاطر بسپاریم که نهادهای اطلاعاتی داخلی که دوستان خوبی هستند، بیشتر به کار مشاوره می ایند و خطری از انها کسی را تهدید نمی کند مگر اینکه خلاف منافع ملی و مصالح کشور گام برداریم که مشخصا کاری است خطا!

پی نوشت:

توصیه های امنیتی را جدی بگیریم!

ماجرای بازخواست دانشجویان و جوانان از دولتمردان ما، ماجرای جدیدی نیست. همیشه روح جوانی و تازگی که در دل جوانان شعله می کشد، پیران و میانسالان را می ترساند چرا که شور جوانی دارند و ساخته های پیران و میانسالان را نمی پسندند و حسابگری آنها را به کندی تعبیر می کنند.

اما دولتمردان و حکومت کنندگان کمتر به میان دانشجویان می آیند و حالا که به بهانه تجمع برای غزه دو وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و بهداشت و درمان به میان دانشجویان و متحصنین آمده اند، نمی توان این دردها را بیان نکرد.

اما صفار هرندی انتظار نداشت که اینجا با این سوالات مواجه شود. سوالاتی که همواره در ذهن اهالی فرهنگ سنگینی کرده و می کند. صفار اما پاسخی تقریبا توهین آمیز به دانشجویان داد و گفت که این بحث ها جایش اینجا نیست. پاسخی که حتی من محافظه کار را نیز به واکنش وا داشت و مجبور شدم فریاد بزنم که پس کی می خواهید جواب بدهید؟ ۶ ماه دیگر بیشتر از عمر دولت نمانده است و همچنان وعده جواب دادن می دهید.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اما باز هم بر همان حرف های قبلی خودش تاکید کرد و گفت که جوانان تندروی می کنند و باید در فضای بهتر و با تهویه مطبوع نشست و صحبت کرد! هیهات!

عموی من که آن موقع سرباز بود و مجبور بود سر صبحگاه های سربازی، تا تمام شدن سرود به حالت خبردار بایستد، می گفت دقیقا دو دقیقه و پنجاه و نه ثانیه نواختن آهنگ سرود طول می کشیده است. سرودی که مثل خیلی از چیزهای اول انقلاب، محصول شور انقلابی بود و به طور صریح و واضح خواسته های مردم انقلابی را بیان می کرد.

تاریخچه ساخته شدن این سرود هم جالب است. متن زیر را در اینترنت یافتم:

اما پس از پیروزی انقلاب اسلامی اولین سرودی که به صورت رسمی به عنوان “سرود ملی جمهوری اسلامی” از رسانه های جمعی پخش و معرفی شد، سرود ملی “شد جمهوری اسلامی به پا …” بود. شعر این سرود را که تا سال ۷۱ به عنوان سرود ملی جمهوری اسلامی ایران شناخته می شد، می توانید در زیر بخوانید:

شد جمهوری اسلامی به پا

که هم دین دهد هم دنیا به ما

یاریگر ما دست خداست

ما را در این نبرد او رهنماست

از انقلاب ایران دگر

کاخ ستم گشته زیر و زبر

تصویر آینده ی ما، نقش مراد ماست

شور سلحشوری ما، ایمان و اتحاد ماست

شام سیاه سختی گذشت

خورشید بخت ما تابنده گشت

در صحنه ی قرآن جاودان

پاینده باد نام ایران

شعر این سرود، سروده ی مرحوم ابوالقاسم حالت، شاعر نام آشنای عرصه ی طنز و سیاست می باشد.

تعویض این سرود در سال ۱۳۷۱ نشان می دهد که یا جمهوری اسلامی موفق شده است هم دین و هم دنیا را به مردم بدهد یا اینکه موفق نشده است هیچ کدام از این ها را بدهد یا اینکه تنظیم کنندگان سرود جدید، وظایف جدیدی را برای جمهوری اسلامی تعریف کرده اند و دیگر به این سرود نیازی نبوده است.

اما اگر بخواهیم منصفانه برخورد کنیم، باید گفت که اول انقلاب مردم شور زیادی داشتند و توقع برآورده کردن انتظاراتشان را از انقلاب داشتند. این شور و امید در سرود اولیه انقلاب نیز انعکاس پیدا کرد. مردم از جمهوری اسلامی توقع داشتند که هم وضع دنیای ایشان را اصلاح کند و هم آخرتشان را آباد کند. انتظاری که تنها باید از حکومت معصوم (ع) داشت و تمامی حکومت های قبل از معصوم، هیچ یک توانایی تامین صد درصد نیازهای مادی و معنوی مردم را ندارند.

به هر صورت این سرود، در سال ۱۳۷۱ عوض شد و اکنون سرودی معقولانه که هم نگاهی به پیشینه تاریخی ایرانیان دارد و هم بعد مذهبی آن را در نظر می گیرد، هر روز صبح و غروب از صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران شنیده می شود.

پ.ن: این روزها این سرود شده ملکه ذهن من، راه می روم و می خوانم، شد جمهوری اسلامی به پا، که هم دین دهد، هم دنیا به ما!

دولت های عزیز دوست و دشمن، به این بسنده نمی کنند که تبلیغات تلویزیونی و روزنامه ها و سایت های رسمی را در اختیار داشته باشند، برایشان کافی نیست که کتاب ها یا با عدم انتشار یا عدم تامین مالی برای انتشار محصور کنند، قطع دسترسی به شبکه و خدمات الکترونیکی به اندازه کافی راضیشان نمی کند، انها می خواهند به فکر من و امثال من وارد شوند و فکرها را به سمت انچه خودشان می خواهند منحرف کنند.

فرقی نمی کند که دولت متجاوز و زورگوی ایالات متحده باشد یا دولت کریمه جمهوری اسلامی، هر دو هدفشان این است که حرفشان از چشم ها و گوش بگذرد، وارد مغز شود و انجا ماندگار شود. حالا ممکن است این حرف زور باشد، مثل حرف های وزارت خارجه امریکا یا حق باشد مثل سیاست های عدالت طلبانه جمهوری اسلامی!

این وسط اما یک چیزی معلوم است. بعضی ها قاعده کار را بلد هستند و بودجه تخصیص می دهند و مرکز فرا رسی دییجیتال تشکیل می دهند، بعضی ها اما روش را نمی دانند و به بیگر و ببند می پردازند. غربی ها می ایند و یک عده را استخدام می کنند که برایشان وبلاگ بنویسند، جای دیگر پول می دهند تا رسانه های موافقشان مثل روزان لاین و رادیو زمانه و رادیو فردا خبر پراکنی کنند و جای دیگر عده ای را می گذرانند که بیایند توی وبلاگ ها و نقش فحش خور را ایفا کنند.

درباره دولت خودمان که کارها را بلد نیست، تنها ابزار اثرگذاریش، بستن و کشتن قانونی جایی است که حرف هایش را نمی پسندد. در پشت درهای بسته می نشینند و جلسه می گیرند و نهایتا وبلاگ نویسی را که تنها دلش از دست کار کسی به درد امده است، به دیده نشدن و شنیده نشدن محکوم می کنند. در حالی که اگر به جای اینکار همان کاری را انجام دهند که امریکایی ها انجام می دهند و کسانی را موظف کنند که با مردم جامعه مجازی گفتگو کنند، پاسخ های بهتری می گیرند.

پ.ن: می دانم که این وبلاگ عزیز در سراشیبی بسته شدن افتاده است، یعنی پست های قبلی ام به مذاق بعضی خوش نیامده است، اما حرفم با این دوستان این است که به جای بستن وبلاگ من و امثال من، کمی تحمل خود را بالا ببرید، چرا که با بستن این وبلاگ یا امثال آن، نتیجه ای که به دست می آید، در نهایت مطلوبتان نخواهد بود البته اگر شما اصولا به دیدن فاصله ای بیشتر از نوک دماغتان عادت داشته باشید!

مدیریت علمی است که متاسفانه در کشور ما آن را جدی نگرفته اند. سخن یکی از بزرگان را یادم نمی رود که بسیاری از کسانی که امروز وزیرو  و وکیل شده اند، در ابتدای انقلاب با توصیه ای مثل “پسر خوبی است” یا “نیروی خوبی است” یا “بچه مخلصی است” وارد سیستم شده اند و امروز خود از دست اندرکاران ان به شما می روند. یعنی کسی به طور علمی درس مدیریت نخوانده است یا برای مدیریت اماده نشده است، بلکه اول مدیر شده است!

حتی مرکز اموزش مدیریت دولتی نیز احداث شد تا مدیرانی که در سر کار بودند، بتوانند برای مدیریت بهتر، دوره هایی ببینند و قدری از اشفتگی بازار مدیریت در کشور کاسته شود. دو یا سه کلمه مفید به گوش اقای مدیر خوانده شود تا بعدا اگر هم نخواست مدیریت مشارکتی را اجرا کند، اما تا یک کارمند خلاق پیشنهادی داد، او را بیرون نکند به این خیال که می خواهد معایب مدیریتی وی را به رخ بکشد.

اما در کنار این غیر علمی بودن مدیریت، بعد از انقلاب روحانیون نیز وارد مدیریت شدند. در واقع مدیر کافی و انتظاری که مردم از مدیریت داشتند به همراه این عقیده مدیریت سیاسی و دینی باید یکی باشد، نسل جدیدی از مدیران را به جامعه عرضه کرد.

روحانیون مدیر الحق و الانصاف مدیریت خوبی از خودشان نشان دادند. در واقع انها انسان هایی عادی بودند که به مانند سایر افراد فرصتی برای مدیریت کردن به ایشان داده شده بود و توانایی خودشان را نشان دادند. اما روحانیون خصوصیاتی را با خود به عرصه مدیریت کشور وارد کردند که یکی از انها تشخیص مصلحت در برابر عقل جمعی بود.

در سلسله مراتب دینی، وقتی یک روحانی به مرحله اجتهاد می رسد، باید خود از کتاب خدا و روایات، احکام صحیح را استخراج کند و دست به عمل بزند، این نوع از اجتهاد عملی، همان کاری است که یک مدیر خود رای نیز انجام می دهد، اما اجتهاد دینی پسندیده است ولی مدیریت خودرای در جایی که عقل جمعی مشاوران و مدیران چیز دیگری می گوید، پسندیده نیست. اگر چه ثبات اکثر مدیران روحانی در سر جایشان مجالی برای بررسی عملکردشان باقی نگذاشته است و در واقع سازمان های تحت مدیریت طولانی مدت ایشان، عملا مدیریت دیگری را تجربه نکرده و نمی پذیرند.

بیشتر روابط سازمان هایی که مدیریت روحانیون را بر خود دارند، بر پایه میل “حاج اقا” می گذرد. از نگهبان دم در تا معاون رییس، همه می دانند که نظر حاج اقا چیست یا چه می تواند باشد و سال ها مماشات با ایشان باعث شده است تا سازمان بر مدار منویات “حاج اقا” بگردد. این چنین است که روحانیون دست اندرکار کارهای اجرایی می توانند به سفرهای طولانی بروند و یک ماه در بیت الله الحرام به سر برند یا عتبات عالیات را مکررا درک کنند!

روحانیون مدیر، باعث شدند تا خلاقیت و نواوری در بسیاری از سازمان ها، پا نگیرد چرا که خلاقیت باعث خروج از مدار می شود و نیاز به تغییر و تحول دارد، اما مدیریت ثابت و ایستا و خود محور، اجازه چنین تغییراتی را نمی دهد. این چنین است که نواوری و شکوفایی اکثرا در سازمان هایی اتفاق می افتد که مدیریت انها یا با روحانیت نیست یا روحانیون مدیر در آنها به قواعد عقل جمعی تن در داده اند.

متاسفانه ابزار روحانیون مدیر در اداره سازمانشان، ابزارهای دینی است. استفاده مکرر از احادیث و روایات یا ایات قران و سیره مدیریتی امام علی (ع) به عنوان یک مدیر دینی که روحانیون مدیر مدام به ان استناد می کنند، برای این است که علم مدیریت ـ که ابزار دست یک مدیر است ـ جایگاهی در ذهن روحانی مدیر ندارد و ناگزیر از چیزهای دیگری استفاده می کنند.

مثلا اگر یک مدیر در برهه های از زمان به عللی قادر به پرداخت کامل حقوق کارکنان خود نباشد و اگر این مدیر روحانی باشد، به سرعت روایاتی که برای جلوگری از اسراف و صرفه جویی وارد شده است، به کار می گیرد و در پرداخت حقوق اولیه کارگران خود! صرفه جویی می کند!

مثال دیگر را می توان درباره پرداخت حقوق اجتماعی کارگر و کارمند زد، جایی که قانون همه را مجبور به اطاع می کند اما روحانیون مدیر برای فرار از قانون به بحث اجیر بودن کارگر و اینکه هر توافقی میان کارگر و کافرما قابل قبول است، استناد می کنند و قانون را رد کرده و راه کارهای فرار از قانون را در واقع حق شرعی خود می دانند.

مدیران روحانی، نه گفتن زیر دستان را حتی برای اموری که در شان کاریشان نیست، نیز قبول ندارند چرا که خود را مالک بلافصل ابزار کار یعنی اشیاء و کارمندان می دانند و نه شنیدن از یک ابزار که امکان پذیر نیست!

می توان گفت روحانیون مدیر، معضلی در مدیریت جمهوری اسلامی هستند که بعد از انقلاب با خرابکاری مدیریتی، در واقع نظام مدیریتی اسلام را که می رفت مجالی برای پیاده شدن پیدا کند، پیاده نشده زیر سوال بردند.

البته همه روحانیون مدیر شامل این جملات نیستند و بسیاری از ایشان مدیران مترقی ای هستند که اگر نبودند، الان جمهوری اسلامی مستقر نبود و در راس ایشان امام راحل، الگوی خوبی از مدیریت بود که متاسفانه از میان ما رفت و مقام معظم رهبری نیز هم اکنون وارث همان سیستم مدیریتی فشلی است که مدیران روحانی در زمان امام پایه گذاری کردند و اکنون به ایشان رسیده است!

پ.ن: این بحث ها شکل منسجم تری به خودشان گرفته اند و به شکل بررسی سی سال جمهوری اسلامی در امده اند. ترواشات ذهنی ای البته بیش نیستند و اگر دوستان دیگر هم بنویسند، خوشحال می شویم

————-

در این زمینه تا به حال نوشته ام:

سی سال انقلاب اسلامی ـ ۱ ـ  جدایی عمل گرایانه دین از سیاست مورد نیاز است

سی سال انقلاب اسلامی ـ ۲ ـ مدیران روحانی و انقلاب اسلامی