سیاست دستکش مخملی و دست چدنی‌ای که دولت آمریکا در پیش گرفته است، آن چنان با تار و پود سیاست خارجی آن آمیخته شده است که دیگر حتی سخنرانی های رسمی رییس جمهور آمریکا هم تحت تاثیر آن است. یعنی حتی اگر اوباما می خواست جز این حرف هایی که زد، چیز دیگری بگوید، نمی توانست!

اوباما نمی توانست قول تشکیل دولت مستقل فلسطینی را در سپتامبر آینده بدهد چرا که احتمالا به خاطر حمایت لابی صهیونیستی، انتخابات آینده را می باخت. اوباما در عین حال نمی توانست به طور مشخص به عربستان سعودی حمله کند و دخالت آن را در بحرین محکوم کند چرا متحد اصلی فعلی در منطقه، آل سعود هستند و اصلا جایی برای هیچ حرکتی مخالف آنچه در پیش می رود، وجود ندارد.

ربط دادن سوریه به ایران نیز قبلا توسط بنگاه های سخن پراکنی آمریکایی یا انگلسیی صورت گرفته بود و نویسنده سخنرانی اوباما، با مرور آنچه که مجاز به نوشتن آن بوده است، از آنها گرته برداری کرده است.

در عین حال این سخنرانی چند جمله کلیدی هم داشت. اینکه آمریکا دموکراسی را به اشکال مختلف در کشورهای مختلف پی گیری می کند. مثلا در بحرین بهتر است که گفتگویی میان مخالفان و حاکمیت صورت گیرد اما در سوریه این طور نیست و بشار اسد خیلی بد برخورد کرده است. این یعنی تاکید دوباره بر سیاست دوگانه آمریکا در قبال خاورمیانه.

حتی نمی شود گفت کشتی بان را سیاستی دیگر آمده است. سیاست اوباما، همان سیاست قبلی است، هیچ چیز تغییر نکرده است.

در کنار این نکات، تاخیر اوباما در اظهار نظر پیرامون تحولات خاورمیانه و سپس چنین سخنرانی ای، همچنان از گیجی آمریکایی ها حکایت می کند. حق هم دارند. وقتی یک کشور این قدر در کشورهای دیگر دخالت می کند، کم می آورد. به قول معروف با یک دست نمی شود چند ده هندوانه برداشت! کاش آقای اوباما این را بفهمد!

در این میان فقط به گفتن این مساله بسنده نمی کنند، بلکه سربازهایشان را در شرایط سانسور خبری، جلوی دوربین ماشین تبلیغات نظامی پنتاگون می آورند تا مستقیم از میدان جنگی که به ادعای خودشان دیگر تمام شده است، به همه بگویند که این جنگ تمام شده است و آنها در آن برده اند.

ویدئوی زیر را چند وقت پیش دیدم و همان موقع خواستم این تبلیغات آشکار نظامی را به عنوان یکی از تلاش های عقیم دولت آمریکا برای فریب رسانه ها، مورد بررسی قرار بدهم اما از آنجا که این ویدئو روی یوتیوب منتشر شده بود و برای ما ایرانی ها به دلایلی از دستسرس خارج بود، صبر کردم تا بتوانم آن را روی وبلاگم منتشر کنم.

[kaltura-widget uiconfid="534" entryid="0_mqdt5gya" width="374" height="237" addpermission="" editpermission="" /]

سرباز آمریکایی می گوید: ما برنده شدیم، ما دموکراسی را به عراق آوردیم!

عجیب است که این نکته را سرباز آمریکایی می گوید نه سفیر آمریکا، نه رییس جمهور آمریکا، بلکه کسی می گوید که به زور اسلحه وارد کشوری شده است و دموکراسی زوری را برای مردم هدیه آورده است، حال اگر بپذیرند این هدیه اجباری را که هیچ اگر نه با زور سرب داغ،(*) آن را به خوردشان می دهند.

این ویدئو اما از ۱۵۰۰۰ سرباز مانده در عراق چیزی نمی گوید، از دولتی که به علت فشار آمریکایی ها تشکیل شدن آن به تعویق افتاده است، چیزی نمی گوید و از گلوله های سمی ای که سالیان سال اثر خودشان را در خاک و آب و عمق جان های کودکان عراقی به جای خواهند گذاشت، نیز یادی نمی کند.

اما یک نکته مثبت هم اینجا هست! بالاخره اشغالگر مجبور به رفتن است. آن هم در دل شب، رفتنی که بی شباهت به فرار نیست، چرا که اگر بمانند، در باتلاقی که خودشان ساخته اند، گرفتار می شوند. این نکته همیشه باید به یاد بماند که هر کسی جایی را اشغال کند، هر چقدر هم پر زور باشد، یک روز رفتنی است!

—-

* گروه آبجیز ترانه ای دارند و در آن از این مضمون استفاده کرده اند. کپی رایت این مضمون مال این گروه است.

«گروه فرارسی دیجیتال» (به انگلیسی: Digital Outreach Team) یک نهاد وابسته به وزارت امور خارجه آمریکا است که به درج دیدگاه‌های دولت ایالات متحده آمریکا بر روی شبکهٔ اینترنت به زبان‌های گوناگون می‌پردازد. هدف این گروه ایجاد ارتباط با مردم کشورهایی همانند ایران است و داشتن یک گفتگوی بی پرده که پاسخ دادن به پرسش‌های آن‌ها دربارهٔ ی سیاست خارجی ایالات متحده آمریکا می‌باشد.

اما ارتباط من وبلاگنویس با این گروه چیست؟

سابقه آشنایی من با این گروه به زمانی بر می گردد که در سایت بالاترین، متوجه حضور هدفمند کاربری با هدف دفاع از سیاست های آمریکا شدم. گفتگو با صاحبان این حساب کاربری در بالاترین، به نوشتن پستی در وبلاگ با عنوان ایران و آمریکا، رابطه از کجا شروع شد، منجر شد. بعد از این پست بود که با آدم های پشت این حساب کاربری که در واقع بخشی از کارمندان وزارت خارجه آمریکا به حساب می آمدند، دوست شدم.

دوستی با اعضای گروه فرارستی دیجیتال در شبکه های اجتماعی دیگر هم ادامه یافت. مثلا این کامنت در فرندفید را ببینید. توضیح لازم هم اینکه این کامنت را از کش گوگل گیر آورده ام:

اما امروز یعنی امشب، این دوستی در یکی از شبکه های اجتماعی به علت کم آوردن کاربری که پشت اکانت این گروه در فرندفید نشسته بود، تمام شد! یعنی گروه فرارستی دیجیتال وزارت خارجه آمریکا رسما از ادامه بث و گفتگو سر باز زد و من و جمعی دیگر را بلاک کرد. این یعنی دیگر ما نمی توانیم زیر نوشته های این گروه در فرندفید اظهار نظر کنیم یا صحبتی مخالف یا موافق منافع آمریکا انجام بدهیم.

اما چرا گروه فرارسی دیجیتال وزارت خارجه آمریکا به چنین جایی رسید؟

نخستین دلیل چنین برخوردی به نظر من شکست این گروه در فعالیت ها و رسیدن به اهدافی از پیش تعیین شده نهفته است. این گروه که با هدف ارائه چهره ای مناسب از فعالیت های وزارت خارجه آمریکا و برقراری ارتباط میان دستگاه دیپلماسی آمریکا و کاربران ایرانی در فضای مجازی فعالیت می کند، نتوانسته بر این کاربران تاثیر خاصی داشته باشد. به نظرم اعضای میانی این گروه و نه تصمیم گیران آن به این نتیجه رسیده اند که بهتر است کاربرانی که با حفظ منطق بحث و ادب گفتگو، با سیاست های این گروه به مقابله بر می خیزند، برای مدتی از بحث ها حذف شوند تا این گروه بتواند تاثیر خوبی داشته باشد.

دلیل دوم حذف امثال من، نگرانی این گروه از گزارش های آخر ماه یا هفتگی ای است که احتمالا به روسای آمریکای خودشان ارائه می دهند. به گمان روسای آمریکایی اشان از پاسخ گویی مدام کاربران مخالف دیدگاه های وزارت خارجه به تنگ آمده اند و با همان عجله و کم حوصلگی خاص آمریکایی ها دستور داده اند که هر طور شده جواب های مناسبی به امثال ما داده شود. اما اعضای ایرانی گروه از چنین جواب دادنی ناتوان هستند و اصولا مگر وزارت خارجه آمریکا چقدر حقوق می دهد و اصلا چرا یک نیروی حقوق بگیر باید با کسانی که داوطلبانه در فضای مجازی فعالیت می کنند، در بحث پیروز شود؟

دلیل سوم شاید ناشی از کم حوصلگی آنی باشد. چه بسا کارمندی که در این ساعات پشت اکانت کاربری وزارت خارجه آمریکا نشسته است، حوصله اش از دست من سر رفته است و دوست ندارد روزهای آخر هفته را یک جوان ایرانی خراب کند که اصلا چیزی از مافوق های او نمی داند و نمی داند که ارائه گزارش مثبت چه امر مفهم  و حیاتی ای است!

به هر صورت از همین جا خدمت سرکار خانم هیلاری کلینتون، وزیر محترم امور خارجه ایالات متحده آمریکا سلام عرض می کنم و به عرض ایشان می رسانم که: گروه فرارسی دیجیتالتان کم آورده است خانم وزیر!

—

در همین رابطه بخوانید: فرار از پاسخ گویی به شیوه انسداد دسترسی

نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا نخستین ناوگان دریایی جهان را داراست. این را من نمی گویم بلکه ۲۸۹ کشتی و بیش از ۳۷۰۰ هواپیمای آن می گوید. این نیرو بعد از جنگ جهانی دوم و از بین رفتن قدرت دریایی انگلستان، به نخستین نیروی دریایی دنیا تبدیل شد. البته در فرایند جنگ سرد، شوروی سابق در رقابتی تنگاتنگ پا به پای آمریکا آمد و حتی در مواردی مانند زیردریایی های اتمی، از آن جلو هم زد اما با فروپاشی آن و فراموشی این رقابت تا سال های اخیر، بزرگترین و برترین نیروی دریایی آرام آرام با پایگاه هایی که در سراسر دنیا دارد، از ژاپن تحت اشغال گرفته تا پایگاه های اسپانیا، ایتالیا، اشتوتگارت، پاناما، استرالیا و … شکل گرفته است.

این نیروی دریایی، تقریبا همه نوع اسلحه ای در اختیار دارد. اسلحه های تهاجمی، دفاعی، تجسسی که امکان شناسایی تهدید، دفاع در مقابل تهاجم و تهاجم متقابل یا پیشگیرانه را به این نیرو می‌دهد. برای مثال هواپیمای مشهور F-14 ملقب به تامکت که به خاطر حضور در نیروی هوایی ایران برای ایرانی ها آشنا است، از جمله سلاح های نیروی دریایی آمریکا است که در اصل برای نشست و برخاست از روی ناو هواپیما بر طراحی شده است.

اما سلاح جدید سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، از جمله سلاح هایی است که نه تنها ناوهای آمریکایی با انبوه تجهیزات پیشگیرانه شان بلکه دیگر تسلیحات دنیای مدرن نیز در برابر آن دفاعی ندارند. این سلاح مدرن چیزی نیست جز آرم سپاه پاسدران انقلاب اسلامی که بر روی ناوها، تانک ها و دیواره پایگاه‌ها نقش می‌بندد و بسیار بیشتر از انواع موشک های مخرب با کلاهک های جنگی گوناگون اثر می‌گذارد! آن هم اثری که باقی می‌ماند نه مثل یک موشک که اثرش بعد از چند روز از بین می‌رود.

ترس و هراسی که به کارگیری این سلاح ساده که فقط از چند تکه شابلون و اسپری رنگی تشکیل یافته است، به جای می‌گذارد، حتی با برخی سلاح های هسته ای تاکتیکی که اثر کمی دارند، قابل مقایسه است! چرا که فقط یک موشک با کلاهک هسته ای با توان کم می تواند یک ناو گروه آمریکایی را وادار کند تا از موضع خود عقب نشینی و سپس به سرزمین مادر بازگردد!

اما همه اثر این سلاح در منطقه به کارگیری اش منحصر نمی‌شود، بلکه هنر دیگر این سلاح انسان دوست ـ چرا که هیچ اثر تخریبی ای بر انسان یا محیط زیست ندارد ـ به کارگیری در یک منطقه و اثرگذاری در هزاران کیلومتر آن سوتر است! ترس عمیقی که از به کار گیری این سلاح دامن اسرائیلی ها را گرفته است، از ورای  اخباری که توسط رسانه های این دولت غاصب منتشر می شود، قابل حس کردن است. شاید اسرائیلی ها بهتر می‌دانند کسانی که شبانه و در زیر دید مستقیم رادارهای آمریکایی ـ که پیشرفته ترینشان را هم وقتی در اسرائیل نصب می‌کنند، باز هم برای اداره کردن به دست اسرائیلی ها نمی دهند ـ آرم سپاه را بر روی ناوها درج می کنند یا پرچم ایران را در پایگاه تفنگداران دریایی آمریکا نصب می‌کنند، برای در هم پیچیدن تومار اسرائیل، در صورت اذن ولی امر، لحظه تردید نمی کنند!

جالب اینجاست که این سلاح رعب افکن به مقدار فراوان در ایران موجود است و البته سالیان سال است همراه با ترس فزاینده آمریکا و اسرائیل و برخی کشورهای ذی ترس! دیگر، به لبنان و دیگر مردم آزادی خواه مسلمان دنیا صادر شده و می شود و نمونه استفاده عملی از این سلاح در حمله اسرائیل به جنوب لبنان نیز شاهد بوده ایم، استفاده ای در خور توجه که صهیونیست های اشغالگر را به ترس و وحشتی عظیم فرو برد و باعث عقب نشینی چند کیلومتری شد!

تا این سلاح و امثالهم که کم هم نیستند، هست ،ارتش‌های بزرگ و قوی ای مثل ارتش آمریکا و ارتش اسرائیل، بهتر است به جای تهدید کردن ایران فکر حفره روباه درست کردن برای خودشان باشند که شاید تنها جانپناه مناسب در مقابل این چنین تسلیحاتی است!

هنگامی که مشغول مطالعه شدم، تصمیم گرفتم مجموعه دیدگاه هایم را به عنوان یادداشت هایی منتشر کنم و عنوان اصلی ایران و آمریکا را برای آن برگزیدم. امیدوارم این یادداشت هم برای خودم و هم برای دیگران مفید باشد و البته این اعضای این گروه فرارسی دیجیتال هم بتوانند پاسخ هایی درخور به این حقائق تاریخی بدهند.

یادداشت اول

ایران و آمریکا: رابطه از کجا شروع شد؟

در سال ۱۸۵۰ امیر کبیر به حاجی میرزا احمد خان مصلحت گذار ایران در استانبول دستور داد با جورج مارشال وزیر مختار ایالات متحده آمریکا در عثمانی درباره انعقاد قراردادی بین دو دولت وارد مذاکره شود. این مذاکرات در ۱۹ اکتبر ۱۸۵۱ (۱۲۶۷ هجری قمری) منجر یه انعقاد عهد نامه مودت و کشتیرانی گردید. بر اساس این عهد نامه، روابط بازرگانی و کنسولی بین دو کشور و حق آزادی کشتیرانی در رودخانه‌های دو کشور برقرار شد. همچنین شرط دولت کاملة الوداد میان دو کشور به رسمیت شناخته شد. عهد نامه جدیدی در ۱۳ دسامبر ۱۸۵۶ (۱۲۷۳ هجری قمری)و پس از عزل امیر کبیر میان دو کشور منعقد شد که تنها ناظر یر امور کنسولی و بازرگانی بود. در آن زمان انگلستان مانع گسترش روابط ایران و آمریکا بود.

در سال ۱۸۷۰، ناصرالدین شاه اجازه تأسیس نخستین مرکز مسیونری مذهبی را به آمریکایی‌ها داد به این شرط که فعالیت‌های این مرکز تنها شامل ارمنی‌ها و مسیحیان مقیم تهران شود.

در ژوئن ۱۸۸۳ (۱۳۰۰ هجری قمری) آمریکا اقدام به تأسیس سفارتحانه در ایران کرد و وزیر مختاری به نام ساموئل گرین بنجامین به تهران فرستاد. دولت ایران هم در اکتبر ۱۸۸۸ (میلادی) (۱۳۰۶ هجری قمری) حاج حسینقلی خان صدرالسلطنه، فرزند میرزا آقاخان نوری را به عنوان سفارت به آمریکا فرستاد. وی به نام حاجی واشنگتن در تاریخ ایران ماندگار شده‌است.

تاریخ برقراری رابطه رسمی و موثر ایران و آمریکا به سال ۱۸۸۳ میلادی (۱۲۶۱ شمسی) بر می گردد. آمریکا که تا قبل از این تاریخ میسیونرهای مذهبی و گروه های آموزشی به ایران فرستاده بود و سعی کرده بود با ارائه خدمات پزشکی و درمانی چهره ای انسانی از خود به نمایش بگذارد، به فکر افتاد که از قافله امتیازگیری از ایران عقب نماند و یکی از اولین سفرای آمریکا به نام وینستون، امتیاز ساخت راه آهن تهران ـ بوشهر که محل کنسول گری آمریکا از سال ۱۸۸۴ بود، از ناصرالدین شاه گرفت. (۱)

بعد از او، ادوارد اسپنسر پرات، موفق شد امتیاز تاسیسات سد سازی، استخراج معدن، ساخت راه آهن و تایسی یک بانک را به یک کمپانی امریکایی به نام کمپانی ایران بگیرد.

البته علی غرم گرفتن چنین امتیازاتی به علت سیاست انزواطلبی امریکا که از دکترین مونروئه بر می خاست، و همچنین قدرت و نفوذ سلطه انگلستان و روسیه تزاری باعث شد تا امریکایی ها نتوانند نفوذ خاصی در ایران پیدا کنند.

سپس در ۱۹۰۷، قرارداد تقسیم ایران به دو بخش شمالی و جنوبی بین روسیه تزاری و انگلستان خشم ملت ایران را برانگیخت و امریکایی ها سعی کردند با تکیه بر کمک های بشردوستانه و کمک های ناچیزی در جریان مبارزات مشروطه، چهره مثبتی از خود به نمایش بگذارند. البته نباید منکر روحیات ایده آلیستی برخی از آمریکایی هایی شد که در جریان نهضت مشروطه با ایرانی های همکاری کردند، شد.(۲)

پس از جنگ جهانی اول، که امریکا از نظر تجاری در آن نقش داشت، توجه شرکت های بزرگ امریکایی به ایران جلب شد. استاندارد اویل، کمپانی نفتی سینکلر، کمپانی نفت آمریکا و کمپانی استاندارد وکیوم در سال های مختلف تلاش کردند تا وارد بازار نفت ایران شوند، امری که در ابتدا به علت مخالف انگلیسی ها و سپس به علت سیاست موازنه منفی پیشنهادی دکتر محمد مصدق، میسر نشد.

در این سال ها، حمایت های امریکا از ایران مانند حمایت در برابر شوروی در سازمان ملل، تشویق های جورج آلن برای بازپس گیری آذربایجان و در موافقتنامه نفت با شوروی، باعث شد تا ایرانیان، امریکا را نیروی سومی بپندارند که حاضر است از انها دربرابر همسایه شمالی و جنوبی حمایت کند .

البته باید توجه داشت که اگر چه شاید امریکایی ها عمدا نمی خواستند به عنوان نیروی سوم مطرح شوند، ولی این سابقه باعث شد تا بعدها هر وقت خواستند در کشوری دخالت کنند، خود را به مردم به عنوان ناجی و نیروی سوم نشان بدهند. نظیر کاری که در ویتنام کردند. برای خواندن شیوه های امریکا در مطرح شدن به عنوان نیروی سوم، توصیه می کنم کتاب امریکایی ارام اثر گراهام گرین را بخوانند.

بعد از جنگ جهانی دوم، ایرانیان کوشیدند تا با درگیر ساختن امریکا در سیاست خارجی ایران، به دوران استیلا و فعالیت دلبخواهی انگلیسی و روسیه (شوروی) در ایران خاتمه دهند.

این مساله باعث شد تا فاجعه کودتای ۲۸ مرداد رقم بخورد. چرا که با روی کار امدن ایزنهاور در امریکا و چرچیل در انگلستان، انگلستان توانست با راضی کردن امریکایی ها به اینکه ادامه حکومت مصدق باعث کمونیستی شدن ایران می شود، ایشان را با خود همراه کرده و بدینوسیله انتقام ملی شدن صنعت نفت را بگیرد.

ماجرای غمناک کودتای ۲۸ مرداد و ادامه تاریخ رابطه ایران با امریکا را در پستی دیگر پی می گیرم.

—————

پی نوشت ها:

۱٫ ویکی پدیا، تاریخ روابط ایران و امریکا.

۲٫ سیاست خارجی آمریکا و شاه، مارک گازیوروسکی، ترجمه جمشید زنگنه، ص ۱۵٫